Bidirectioneel laden krijgt steeds meer aandacht in de EV-markt. Steeds meer autofabrikanten kondigen modellen aan die de techniek ondersteunen, en de media schrijft erover als de volgende grote stap in elektrisch rijden. Tegelijk is er veel verwarring over wat de techniek vandaag al kan, wat nog op de roadmap staat, en wat consumenten en bedrijven er nu daadwerkelijk mee kunnen.
In deze blog leggen we uit hoe bidirectioneel laden werkt, welke vormen er zijn en wat de stand van zaken is, ook bij Peblar.
Belangrijk om vooraf te weten
De huidige Peblar-laders zijn niet geschikt voor bidirectioneel laden. Onze laders leveren stroom van het net naar de auto, maar niet van de auto terug naar het huis of het net.
Bidirectioneel laden is een technologie die zich nog volop ontwikkelt. De hardwarestandaarden, de auto's die het ondersteunen, de regelgeving en de afspraken met netbeheerders zijn op dit moment nog niet zover dat we het op een betrouwbare en veilige manier in onze laders kunnen aanbieden. Zodra dat verandert, kijken we opnieuw naar de mogelijkheden voor toekomstige modellen.
In de rest van deze blog leggen we uit wat de techniek inhoudt en welke kant het op gaat.
Hoe werkt bidirectioneel laden?
Bij gewoon laden stroomt elektriciteit één kant op: van het net, via de lader, naar de auto. Bij bidirectioneel laden kan de stroom ook de andere kant op. Daarmee kun je je auto inzetten als opslagbatterij, bijvoorbeeld om apparaten van stroom te voorzien, je huis te voeden of energie terug te leveren aan het net.
Technisch gezien werkt het zo: de accu van een EV slaat gelijkstroom (DC) op, terwijl het elektriciteitsnet en de meeste apparaten op wisselstroom (AC) werken. Om de stroom in beide richtingen bruikbaar te maken, moet die ergens worden omgezet.
Dat kan op twee manieren:
Bij een DC-lader gebeurt de omzetting in de lader zelf. De auto geeft gelijkstroom terug en de lader zet die om naar wisselstroom voordat de stroom het huis of het net in gaat.
Bij een AC-lader gebeurt de omzetting in de auto. De auto zet de gelijkstroom uit zijn accu om naar wisselstroom en stuurt die via de lader door naar het huis of het net.
Op dit moment zijn er wereldwijd nog maar weinig laders en auto's die bidirectioneel laden in de praktijk ondersteunen. Bij sommige laders is de hardware er klaar voor, maar wordt de functie pas ontgrendeld als de standaarden, certificering en regelgeving op orde zijn.
Drie vormen van bidirectioneel laden
De techniek wordt meestal opgesplitst in drie toepassingen, afhankelijk van waar de stroom naartoe gaat.
Vehicle-to-load (V2L)
Bij V2L gebruik je je auto als een grote stroomvoorziening voor losse apparaten. Je sluit het apparaat rechtstreeks aan op een speciale uitgang van de auto. Denk aan elektrisch gereedschap op een bouwlocatie, koken op de camping, of een koelbox tijdens een dag aan het strand. Een aantal fabrikanten heeft V2L al ingebouwd in hun EV's. Hier komt geen lader aan te pas; de auto regelt het zelf.
Vehicle-to-home (V2H)
Bij V2H lever je stroom uit je auto aan je eigen huis. Dat kan interessant zijn op momenten dat de stroomprijs hoog is, of als aanvulling op zonnepanelen en een thuisbatterij. Je laadt de auto op als energie goedkoop of duurzaam beschikbaar is, en gebruikt die opgeslagen energie als de prijs piekt.
V2H wordt vaak genoemd als een van de meest praktische toepassingen voor consumenten, maar vraagt wel om de juiste combinatie van auto, lader, energiebeheersysteem en aansluiting in huis. Die combinatie is op dit moment voor de meeste huishoudens nog niet beschikbaar.
Vehicle-to-grid (V2G)
Bij V2G lever je stroom uit je auto terug aan het elektriciteitsnet. Dat gebeurt op momenten dat het net die energie nodig heeft, bijvoorbeeld bij piekvraag aan het einde van de dag. In ruil daarvoor kun je een vergoeding krijgen of profiteren van dynamische tarieven.
V2G heeft potentie om bij te dragen aan de stabiliteit van het net en aan de inpassing van zonne- en windenergie. Het vraagt wel om afspraken met netbeheerders, energieleveranciers en certificering van zowel de auto als de lader. Deze afspraken zijn in Nederland en de meeste andere markten nog volop in ontwikkeling.
Wat betekent bidirectioneel laden voor bedrijven?
Voor zakelijke toepassingen zijn er interessante perspectieven. Een wagenpark dat overdag op kantoor staat, vertegenwoordigt samen een aanzienlijke hoeveelheid opgeslagen energie. Die energie zou ingezet kunnen worden om pieken in het bedrijfsverbruik op te vangen, om bij te dragen aan netbalancering, of om netcongestie rond bedrijventerreinen te helpen verminderen.
Net als bij V2H en V2G geldt: dit is op dit moment nog grotendeels toekomstmuziek. De techniek is veelbelovend, maar de combinatie van geschikte voertuigen, geschikte laders, energiebeheersystemen en commerciële afspraken is nog niet breed beschikbaar.
Wat zijn de voordelen voor de consument?
Op het moment dat bidirectioneel laden volwassen is, kunnen de voordelen flink zijn:
besparen op je energierekening door je huis te voeden tijdens piekuren, verdienen aan teruglevering bij dynamische tarieven, en je auto inzetten als back-up bij stroomuitval. In een bredere zin kan het bijdragen aan een stabieler net en een grotere rol voor hernieuwbare energie.
Tegelijk zijn er ook aandachtspunten. Elke conversie van DC naar AC en weer terug kost energie. Een deel van wat je teruglevert gaat dus verloren, en dat kan een streep zetten door de financiële winst. Daarnaast zorgt vaak laden en ontladen voor extra slijtage van de accu. Hoe groot dat effect in de praktijk is, hangt af van de auto en de manier van gebruiken.
Wat heb je nodig om er straks voordeel uit te halen?
Om bidirectioneel laden in de praktijk te benutten, moet er een aantal puzzelstukken op zijn plek vallen:
een auto die bidirectioneel laden ondersteunt, een lader die het ondersteunt, een energiebeheersysteem dat slim kan kiezen wanneer er geladen of ontladen wordt, en duidelijke afspraken met de netbeheerder en energieleverancier over teruglevering en vergoeding.
Voor V2H is bovendien een aanpassing aan de huisinstallatie nodig, zodat je woning veilig kan worden gevoed vanuit de auto, ook als het net wegvalt.
Onze visie
Bidirectioneel laden is een van de spannendere ontwikkelingen in elektrisch rijden. Het kan een belangrijke rol spelen in een toekomst waarin auto's, huizen en het net veel sterker met elkaar verbonden zijn.
Tegelijk willen we eerlijk zijn over waar we vandaag staan. Onze huidige laders ondersteunen bidirectioneel laden niet. We volgen de ontwikkelingen op het gebied van standaarden, regelgeving en voertuigcompatibiliteit op de voet, en kijken naar de rol die deze techniek kan spelen in toekomstige Peblar-modellen.
Voor nu richten we ons op waar we vandaag het verschil maken: betrouwbare AC-laders die slim omgaan met zonne-energie, dynamische tarieven en load balancing. Dat zijn de gebieden waar consumenten en bedrijven nu al merkbaar voordeel halen uit slim laden.
